Prostat muayenesi, yalnızca fiziksel değerlendirmeden ibaret değildir. Doktorunuz öncelikle şikâyetlerinizi, sağlık geçmişinizi, aile öykünüzü ve daha önce yapılmış tetkiklerinizi anlamak için bazı sorular soracaktır.
Bu sorular; iyi huylu prostat büyümesi, prostat iltihabı veya prostat kanseri şüphesi gibi farklı durumların değerlendirilmesine yardımcı olur.
İdrar Şikâyetleriniz Sorulabilir
Prostat hastalıklarında idrarla ilgili belirtiler önemli bilgiler sağlayabilir. Doktorunuz şu şikâyetlerin olup olmadığını sorabilir:
- Sık idrara çıkıyor musunuz?
- Geceleri idrara kalkıyor musunuz?
- İdrar yapmaya başlamakta zorlanıyor musunuz?
- İdrar akımınız zayıfladı mı?
- İdrarınızı tam boşaltamadığınızı hissediyor musunuz?
- İdrarda yanma veya kan görülmesi oldu mu?
Bu belirtiler prostat kanserine özgü değildir. İyi huylu prostat büyümesi veya enfeksiyon gibi farklı durumlarda da görülebilir.
Şikâyetlerin Ne Zamandır Devam Ettiği Değerlendirilir
Doktorunuz belirtilerin ne zaman başladığını, zaman içinde artıp artmadığını ve günlük yaşamınızı nasıl etkilediğini öğrenmek isteyebilir.
Şikâyetlerin aniden başlaması veya uzun süredir devam etmesi, değerlendirme sürecinde farklı durumların araştırılmasını gerektirebilir.
Ağrı ve Diğer Belirtiler Sorulabilir
Prostat değerlendirmesinde yalnızca idrar şikâyetleri değil, eşlik eden diğer belirtiler de önemlidir. Doktorunuz şu durumları sorgulayabilir:
- Kasık, bel veya leğen kemiği çevresinde ağrı var mı?
- Menide kan gördünüz mü?
- Boşalma sırasında ağrı yaşıyor musunuz?
- Ateş, titreme veya enfeksiyon belirtileri oldu mu?
- Son dönemde açıklanamayan kilo kaybı ya da kemik ağrısı yaşadınız mı?
Bu bilgiler, ileri değerlendirme gerekip gerekmediğinin belirlenmesine yardımcı olabilir.
Ailede Prostat Kanseri Öyküsü Sorulur
Aile öyküsü, prostat kanseri risk değerlendirmesinde önemli bir başlıktır. Doktorunuz babanızda, erkek kardeşinizde veya yakın akrabalarınızda prostat kanseri tanısı olup olmadığını sorabilir.
Ayrıca ailede meme, over, pankreas veya prostat kanseri gibi bazı kanserlerin görülmesi de genetik risk değerlendirmesi açısından önem taşıyabilir.
Daha Önce PSA Testi Yaptırıp Yaptırmadığınız Öğrenilir
PSA, prostat sağlığının değerlendirilmesinde kullanılan bir kan testidir. Doktorunuz daha önce PSA testi yaptırıp yaptırmadığınızı, sonuçların ne olduğunu ve değerlerde zaman içinde değişiklik olup olmadığını sorabilir.
PSA değerinin yüksek olması tek başına prostat kanseri anlamına gelmez. Bu nedenle PSA sonucu; muayene bulguları, prostat hacmi, aile öyküsü ve gerekli durumlarda görüntüleme sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Önceki Görüntüleme ve Biyopsi Sonuçları Önemlidir
Daha önce multiparametrik prostat MR, ultrason, prostat biyopsisi veya başka bir inceleme yaptırdıysanız doktorunuz bu sonuçları görmek isteyebilir.
Özellikle daha önce biyopsi yapılmış ancak PSA yüksekliği devam eden hastalarda eski raporlar ve görüntüler, sonraki değerlendirme planı açısından önem taşır.
Kullandığınız İlaçlar ve Hastalıklar Sorulabilir
Doktorunuz düzenli kullandığınız ilaçları, kan sulandırıcıları, daha önce geçirdiğiniz ameliyatları ve mevcut kronik hastalıklarınızı öğrenmek isteyebilir.
Özellikle ileride prostat biyopsisi veya görüntüleme eşliğinde bir işlem planlanması gerekirse, ilaç ve hastalık bilgileri hazırlık sürecinin güvenli şekilde planlanmasına yardımcı olur.
Muayene Sonrasında Hangi Tetkikler İstenebilir?
Yapılan değerlendirme sonucunda doktorunuz PSA testi, idrar tetkiki, ultrason veya gerekli hastalarda multiparametrik prostat MR önerebilir.
Prostat kanseri açısından klinik şüphe devam ederse, görüntüleme bulguları ve diğer sonuçlara göre klasik prostat biyopsisi veya füzyon prostat biyopsisi gündeme gelebilir.
Muayeneye Gelirken Yanınızda Neler Olmalıdır?
Prostat değerlendirmesine gelirken daha önce yapılmış tetkiklerinizi yanınızda bulundurmanız faydalı olabilir:
- PSA test sonuçları
- Multiparametrik prostat MR görüntüleri ve raporu
- Önceki biyopsi veya patoloji raporları
- Ultrason sonuçları
- Düzenli kullanılan ilaçların listesi
- Ailede prostat kanseri öyküsü hakkında bilinen bilgiler
Bu belgeler, değerlendirme sürecinin daha bütüncül şekilde yürütülmesine katkı sağlayabilir.
Kısa Bilgilendirme
Prostat muayenesinde doktorunuz; idrar şikâyetlerinizi, belirtilerin süresini, aile öykünüzü, PSA sonuçlarınızı, önceki tetkiklerinizi ve kullandığınız ilaçları sorabilir. Bu bilgiler, gerekli değerlendirme adımlarının kişiye özel olarak planlanmasına yardımcı olur.
Prof. Dr. Rahmi Çubuk’un girişimsel radyoloji alanındaki deneyimi, multiparametrik prostat MR değerlendirmesi ve görüntüleme eşliğinde tanısal işlem planlaması süreçlerine katkı sağlayabilir.