Prostat, erkek üreme sisteminin bir parçası olan küçük bir bezdir. Mesanenin hemen altında, rektumun önünde bulunur ve idrar kanalının bir bölümünü çevreler. Genç erişkinlerde genellikle ceviz büyüklüğünde olan prostat, yaşla birlikte büyüyebilir.
Prostatın temel görevi, spermlerin taşınmasına katkı sağlayan meni sıvısının bir bölümünü üretmektir. Prostat dokusunun idrar kanalını çevrelemesi nedeniyle, prostatta meydana gelen bazı değişiklikler idrar yapma ile ilgili şikâyetlere neden olabilir.
Prostatın Görevi Nedir?
Prostat, erkek üreme sisteminde önemli bir role sahiptir. Ürettiği sıvı, meninin bir parçasını oluşturur ve spermlerin taşınmasına katkı sağlar.
Prostat içerisindeki kas yapıları da boşalma sırasında meni sıvısının idrar kanalına doğru ilerlemesine yardımcı olur.
Prostat Nerede Bulunur?
Prostat bezi, mesanenin altında ve kalın bağırsağın son bölümü olan rektumun önünde yer alır. İdrarı mesaneden dışarı taşıyan üretra adı verilen kanalın başlangıç kısmını çevreler.
Bu anatomik yerleşim nedeniyle prostat büyümesi veya prostatla ilgili bazı hastalıklar, idrar akımını etkileyebilir.
Prostat Büyümesi Ne Anlama Gelir?
Prostat yaşla birlikte büyüyebilen bir organdır. İyi huylu prostat büyümesi, tıbbi adıyla benign prostat hiperplazisi, kanser olmayan bir büyüme durumudur.
Prostat büyüdüğünde idrar kanalına baskı yapabilir. Bu durumda sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, idrar akımında zayıflama veya idrarı tam boşaltamama hissi gibi şikâyetler görülebilir.
İyi huylu prostat büyümesi, prostat kanseri anlamına gelmez. Ancak benzer şikâyetler farklı prostat hastalıklarında da görülebileceği için hekim değerlendirmesi önemlidir.
Prostatla İlgili Hangi Hastalıklar Görülebilir?
Prostat bezinde farklı sağlık sorunları gelişebilir. En sık değerlendirilen durumlar şunlardır:
- İyi huylu prostat büyümesi
- Prostat iltihabı
- Prostat kanseri
Bu hastalıklar bazı ortak belirtilere yol açabilir. Bu nedenle belirtilere bakarak kesin tanı konulamaz; gerekli tetkikler ve hekim değerlendirmesi ile ayrım yapılır.
Hangi Belirtilerde Değerlendirme Gerekebilir?
Prostatla ilgili hastalıklarda bazı hastalarda belirti görülmeyebilir. Bununla birlikte aşağıdaki durumlarda hekim değerlendirmesi gündeme gelebilir:
- Sık idrara çıkma
- Geceleri idrara kalkma
- İdrar yapmaya başlamakta zorlanma
- İdrar akımında zayıflama
- İdrarı tam boşaltamama hissi
- İdrarda veya menide kan görülmesi
- Kasık ya da pelvis bölgesinde ağrı
Bu belirtiler yalnızca prostat kanserine özgü değildir. İyi huylu prostat büyümesi, enfeksiyon veya prostat iltihabı gibi farklı nedenlerle de oluşabilir.
Prostat Nasıl Değerlendirilir?
Prostat değerlendirmesinde hastanın şikâyetleri, aile öyküsü, yaşı ve daha önceki test sonuçları dikkate alınır. Hekim gerekli görürse PSA testi, klinik muayene veya görüntüleme yöntemleri planlayabilir.
Prostat kanseri açısından şüpheli bir durum varsa, multiparametrik prostat MR ile prostat dokusu ayrıntılı olarak değerlendirilebilir. Gerekli hastalarda kesin tanı için prostat biyopsisi planlanabilir.
Kısa Bilgilendirme
Prostat, erkek üreme sisteminde yer alan ve meni sıvısının oluşumuna katkı sağlayan bir bezdir. Yaşla birlikte büyüyebilir veya farklı hastalıklar gelişebilir. Prostatla ilgili belirtilerin doğru değerlendirilmesi için kişiye özel hekim görüşü önemlidir.
Prof. Dr. Rahmi Çubuk’un girişimsel radyoloji alanındaki deneyimi, multiparametrik prostat MR değerlendirmesi ve görüntüleme eşliğinde gerçekleştirilen tanısal işlemlerin planlanması sürecine katkı sağlayabilir.