Prostat kanseri, erken dönemde çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle yalnızca şikâyetlerin ortaya çıkmasını beklemek, prostat sağlığının değerlendirilmesi için yeterli olmayabilir.
Bazı hastalarda idrar yapma değişiklikleri, idrarda veya menide kan görülmesi, geçmeyen bel-kalça ağrısı gibi bulgular görülebilir. Ancak bu belirtiler prostat kanserine özgü değildir; iyi huylu prostat büyümesi, enfeksiyon veya prostat iltihabı gibi farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir.
Erken Dönemde Prostat Kanseri Belirti Verir mi?
Erken evre prostat kanseri genellikle belirgin bir şikâyete neden olmaz. Bunun nedeni, prostat kanserinin çoğunlukla prostatın idrar kanalına hemen baskı oluşturmayan bölgelerinde başlamasıdır.
Bu nedenle herhangi bir şikâyeti bulunmayan ancak yaş, aile öyküsü veya kişisel risk faktörleri nedeniyle değerlendirilmesi gereken erkeklerde, hekim görüşüyle prostat sağlığı takibi planlanabilir.
İdrar Yapma ile İlgili Belirtiler Nelerdir?
Prostat kanseri ilerlediğinde veya prostat dokusunun idrar kanalını etkilediği durumlarda bazı idrar şikâyetleri görülebilir:
- İdrar yapmaya başlamakta zorlanma
- İdrar akımında zayıflama veya kesintili akım
- Sık idrara çıkma
- Özellikle geceleri idrara kalkma
- İdrarı tam boşaltamama hissi
- Ani idrar yapma ihtiyacı
- İdrar yaparken rahatsızlık veya yanma hissi
Bu belirtiler sıklıkla iyi huylu prostat büyümesi gibi kanser dışı durumlarda da görülebilir. Şikâyetlerin nedeni ancak tıbbi değerlendirme ile anlaşılabilir.
İdrarda veya Menide Kan Görülmesi
İdrarda ya da menide kan görülmesi, prostat hastalıklarında değerlendirilmesi gereken bulgulardan biridir. Bu durum prostat kanserine bağlı olabileceği gibi enfeksiyon, taş hastalığı, prostat iltihabı veya farklı ürolojik sorunlarla da ilişkili olabilir.
İdrarda veya menide kan görülmesi halinde, belirti bir kez yaşanmış olsa bile hekim değerlendirmesi önerilir.
Bel, Kalça veya Pelvis Ağrısı
Prostat kanseri ileri evrede kemiklere yayılım gösterebilir. Bu durumda özellikle bel, kalça, pelvis veya kaburga bölgesinde devam eden ağrılar görülebilir.
Her kemik veya bel ağrısı prostat kanseri anlamına gelmez. Kas-iskelet sistemi sorunları da benzer ağrılara neden olabilir. Ancak devam eden, açıklanamayan veya giderek artan ağrıların değerlendirilmesi önemlidir.
İleri Dönemde Görülebilecek Diğer Belirtiler
İleri evre prostat kanserinde hastalığın yayılım yerine ve genel durumuna göre farklı belirtiler oluşabilir:
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Belirgin yorgunluk
- Sertleşme sorunu
- Bacaklarda güçsüzlük veya uyuşma
- İdrar ya da bağırsak kontrolünde değişiklikler
Özellikle bacaklarda güç kaybı, uyuşma veya idrar-bağırsak kontrolünde ani değişiklik gelişmesi durumunda gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Belirtiler Prostat Kanseri Tanısı İçin Yeterli midir?
Hayır. Prostat kanserinde belirtiler tanı koydurmaz. Aynı şikâyetler iyi huylu prostat büyümesi veya prostat iltihabı gibi daha sık görülen durumlarda da ortaya çıkabilir.
Değerlendirme sürecinde hastanın yaşı, aile öyküsü, şikâyetleri, PSA değeri ve muayene bulguları birlikte ele alınır. Gerekli hastalarda multiparametrik prostat MR ile prostat dokusu ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Multiparametrik Prostat MR Ne Zaman Kullanılabilir?
PSA yüksekliği veya klinik şüphe bulunan hastalarda multiparametrik prostat MR, prostat içerisindeki şüpheli alanların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
MR görüntülerinde dikkat gerektiren bir alan saptanması halinde, hekim değerlendirmesiyle füzyon prostat biyopsisi gibi hedefe yönelik tanısal işlemler gündeme gelebilir. Prostat kanserinin kesin tanısı, gerekli durumlarda biyopsiyle alınan dokuların patolojik incelemesiyle konulur.
Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki belirtiler bulunduğunda hekim değerlendirmesi önemlidir:
- Yeni başlayan veya giderek artan idrar şikâyetleri
- İdrarda veya menide kan görülmesi
- Sürekli bel, kalça veya pelvis ağrısı
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Ailede prostat kanseri öyküsü bulunması
- Daha önce PSA yüksekliği saptanmış olması
Belirti bulunmaması, prostat kanseri riskinin kesin olarak olmadığı anlamına gelmez. Kişisel risk durumuna göre değerlendirme planı hekimle birlikte oluşturulmalıdır.
Kısa Bilgilendirme
Prostat kanseri erken dönemde çoğu zaman belirti vermeyebilir. İdrar şikâyetleri, kanama veya devam eden kemik ağrıları gibi belirtiler görüldüğünde ise bu bulguların nedeni hekim değerlendirmesiyle araştırılmalıdır.
Prof. Dr. Rahmi Çubuk’un girişimsel radyoloji alanındaki deneyimi, multiparametrik prostat MR değerlendirmesi ve görüntüleme eşliğinde gerçekleştirilen tanısal işlemlerin planlanması sürecine katkı sağlayabilir.