Füzyon prostat biyopsisi, multiparametrik prostat MR’da belirlenen şüpheli alanlardan hedefe yönelik doku örneği alınmasını sağlayan bir tanı işlemidir. İşleme gelirken doğru hazırlık yapılması, biyopsinin daha güvenli ve planlı şekilde uygulanmasına katkı sağlar.
Hazırlık süreci; hastanın kullandığı ilaçlara, biyopsinin transrektal veya transperineal yöntemle yapılmasına, anestezi/sedasyon planına ve merkezin uygulama protokolüne göre değişebilir.
MR Görüntüleri ve Raporlar Getirilmelidir
Füzyon prostat biyopsisi için multiparametrik prostat MR görüntüleri büyük önem taşır. Yalnızca MR raporu değil, mümkünse görüntülerin kendisi de CD, USB veya dijital sistem üzerinden hazır bulundurulmalıdır.
Ayrıca daha önceki PSA sonuçları, prostat biyopsi raporları, ultrason sonuçları, patoloji raporları ve kullanılan ilaç listesi de işlem öncesinde hekime gösterilmelidir. Mayo Clinic de füzyon biyopsi öncesinde prostat MR görüntülerinin şüpheli alanları göstermeye yardımcı olduğunu ve ekibin hastaya özel hazırlık talimatı vereceğini belirtir.
Kan Sulandırıcı İlaçlar Mutlaka Bildirilmelidir
Kan sulandırıcı ilaçlar, aspirin, bazı ağrı kesiciler ve bazı bitkisel takviyeler kanama riskini artırabilir. Bu nedenle işlem öncesinde kullanılan tüm ilaçlar ve takviyeler hekime bildirilmelidir.
Hasta kendi kararıyla ilaç kesmemelidir. Kan sulandırıcıların kesilip kesilmeyeceği, ne zaman bırakılıp ne zaman başlanacağı ilgili hekim tarafından belirlenmelidir. RadiologyInfo, prostat biyopsisi öncesinde aspirin veya kan sulandırıcıların belirli süre önce durdurulmasının istenebileceğini ve bu kararın hekim talimatıyla verilmesi gerektiğini belirtir.
Antibiyotik Kullanımı Gerekebilir
Prostat biyopsisinde enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla bazı hastalarda antibiyotik kullanımı planlanabilir. Antibiyotik gerekliliği, biyopsi yöntemi ve hastanın enfeksiyon riskine göre değişir.
Özellikle transrektal biyopsilerde enfeksiyon önlemleri daha dikkatli ele alınabilir. Transperineal biyopsilerde ise enfeksiyon riski farklı değerlendirilir. Cleveland Clinic, bazı hastalarda biyopsi öncesi ve sonrası antibiyotik kullanılabileceğini; transperineal biyopside enfeksiyon riskinin daha düşük olabileceğini belirtir.
Bağırsak Hazırlığı Yapılması İstenebilir
Bazı hastalarda işlem öncesinde bağırsak temizliği veya lavman önerilebilir. Bu hazırlık özellikle transrektal biyopsi planlanan hastalarda gündeme gelebilir.
Bağırsak hazırlığı her hastada aynı şekilde uygulanmaz. Bu nedenle hastanın yalnızca işlem merkezinden verilen talimatlara uyması önemlidir.
Açlık Durumu Anestezi Planına Göre Değişebilir
Füzyon prostat biyopsisi lokal anestezi, sedasyon veya bazı durumlarda genel anestezi altında yapılabilir. Eğer sedasyon veya genel anestezi planlanıyorsa işlem öncesinde belirli süre açlık gerekebilir.
Sedasyon uygulanacak hastalarda işlem sonrası araç kullanmak uygun olmayabilir. Bu nedenle hastanın yanında refakatçi bulunması önerilebilir. Mayo Clinic, sedasyon planlanıyorsa yeme-içme kısıtlaması ve ulaşım için refakatçi planının gerekebileceğini belirtir.
Alerji ve Hastalık Bilgileri Paylaşılmalıdır
İşlem öncesinde antibiyotik, lokal anestezik, kontrast madde veya kullanılan diğer ilaçlara karşı alerji varsa mutlaka bildirilmelidir.
Ayrıca diyabet, kalp hastalığı, böbrek hastalığı, bağışıklık sistemi sorunları, geçirilmiş enfeksiyonlar ve daha önce biyopsi sonrası yaşanan problemler de hekime anlatılmalıdır.
Rahat Kıyafet Tercih Edilmelidir
İşlem günü rahat kıyafetler tercih edilmelidir. Takı, aksesuar ve gereksiz kişisel eşyaların getirilmemesi daha uygundur.
İşlemden sonra kısa süreli hassasiyet, idrarda veya menide kan görülmesi gibi geçici durumlar yaşanabilir. Bu nedenle işlem sonrası dinlenme planı yapılması faydalı olabilir.
İşlem Sonrası Uyarılar Bilinmelidir
Füzyon prostat biyopsisi sonrası hafif kanama, idrarda kan, menide kan, işlem bölgesinde hassasiyet veya hafif yanma görülebilir. Ancak yüksek ateş, titreme, idrar yapamama, yoğun kanama veya giderek artan ağrı gibi durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Bu belirtiler işlem öncesinde hastaya anlatılmalı ve hasta hangi durumda hekime ulaşması gerektiğini bilmelidir.
Kısa Bilgilendirme
Füzyon prostat biyopsisine gelirken en önemli hazırlıklar; multiparametrik prostat MR görüntülerini getirmek, ilaç ve alerji bilgilerini paylaşmak, kan sulandırıcılar konusunda hekimin talimatına uymak ve işlem merkezinin verdiği hazırlık önerilerini dikkatle uygulamaktır.
Prof. Dr. Rahmi Çubuk’un girişimsel radyoloji alanındaki deneyimi, multiparametrik prostat MR değerlendirmesi ve görüntüleme eşliğinde hedefe yönelik biyopsi planlamasına katkı sağlayabilir.